Αναδυόμενοι Κλιματικοί & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι για την Υγεία στην Κύπρο

• Την Τετάρτη, 18 Ιανουαρίου 2022, πραγματοποιήθηκε η επιστημονική εκδήλωση με τίτλο Αναδυόμενοι Κλιματικοί & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι για την Υγεία στην Κύπρο, η οποία  διοργανώθηκε  από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κύπρου σε συνεργασία με την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Λευκωσίας και τη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Harvard T.H. Chan.

  Η Κύπρος, μεταξύ όλων των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι μια χώρα με ιδιαίτερη έκθεση σε ορισμένους περιβαλλοντικούς παράγοντες. Η χώρα μας, και γενικότερα η περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, είναι ένα από τα hotspots της κλιματικής αλλαγής στον πλανήτη, βιώνοντας τις πιο δυσμενείς επιπτώσεις της παγκόσμιας υπερθέρμανσης με την ταχύτερη αύξηση της μέσης θερμοκρασίας, μείωση της βροχόπτωσης και την ερημοποίηση. Ως αποτέλεσμα, η έκθεση σε μια σειρά από περιβαλλοντικούς παράγοντες αλλάζει και σε ορισμένες περιπτώσεις επιδεινώνεται, δημιουργώντας νέους, αναδυόμενους κινδύνους για την υγεία ολόκληρου του πληθυσμού και ιδιαίτερα για την υγεία των ευάλωτων ομάδων των ασθενών στη χώρα.

  Ταυτόχρονα, τα τελευταία 15 χρόνια, τα ακαδημαϊκά ιδρύματα στην Κύπρο έχουν αρχίσει να αναπτύσσουν ανθρώπινο δυναμικό και ερευνητικά ενδιαφέροντα στον τομέα της Περιβαλλοντικής Υγείας, ενώ παράλληλα οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές έχουν ενισχύσει σημαντικά την ικανότητά τους και τα δίκτυα μετρήσεων που έχουν, παράγοντας καλές σειρές δεδομένων στους τομείς της ποιότητας του αέρα, της ακτινοβολίας του περιβάλλοντος, τη μετεωρολογία, σε κωδικοποιημένα αποτελέσματα υγείας και στατιστικές επιδημιολογικής επιτήρησης. 

  Ο πλούτος και η αξία αυτών των βάσεων δεδομένων μπορούν να μεγιστοποιηθούν μόνο εάν τα συλλεγόμενα περιβαλλοντικά δεδομένα αναλύονται μαζί με δεδομένα υγείας, χρησιμοποιώντας κατάλληλες επιστημονικές μεθοδολογίες για την εξαγωγή συμπερασμάτων που μπορούν να τροφοδοτήσουν νέες παρεμβάσεις και πολιτικές στη δημόσια υγεία.

  Η επιστημονική εκδήλωση βασίστηκε στα πρώτα αποτελέσματα μιας πρωτοβουλίας μεταξύ των ομάδων περιβαλλοντικής υγείας των Πανεπιστημίων Κύπρου και Λευκωσίας και της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Χάρβαρντ που στόχευσε στην υψηλής ποιότητας στατιστική ανάλυση διαθέσιμων μεγάλων βάσεων δεδομένων σε σύντομο χρονικό διάστημα.

  Στην εκδήλωση αυτή, παρουσιάστηκαν εργασίες σε οκτώ εξαιρετικά ενδιαφέροντα θέματα που περιελάμβαναν την:

  • Εξέταση της υπερβάλλουσας θνησιμότητα που προκαλείται από τις ακραίες χαμηλές και υψηλές θερμοκρασίες στην Κύπρο.
  • Αξιολόγηση της σχέσης μεταξύ της έκθεσης στην αύξηση της θερμοκρασίας περιβάλλοντος κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του βάρους γέννησης των νεογνών στην Κύπρο.
  • Εντόπιση συγκεκριμένων συστατικών των αιωρούμενων σωματιδίων (όπως Cu, Ca, Fe, Cr, Mg και EC), τα οποία συνδέονται στενά με εισαγωγές στο νοσοκομείο από καρδιο-αναπνευστικές παθήσεις στην Κύπρο.
  • Αξιολόγηση των επιπέδων α και β ραδιενέργειας από τα αιωρούμενα σωματίδια κατά τη διάρκεια επεισοδίων σκόνης της ερήμου, τα οποία φαίνεται να είναι υψηλότερα όταν η σκόνη προέρχεται από ερήμους της αραβικής χερσονήσου παρά από την έρημο της Σαχάρας.
  • Αξιολόγηση των πηγών προέλευσης των λεπτών (PM_2.5) και αδρών (PM₁₀) αιωρούμενων σωματιδίων στους εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους στην Κύπρο.
  • Προσδιορισμός της εποχής και του χρόνου στη διάρκεια του 24ωρου κατά τον οποίο οι παρεμβάσεις συμπεριφοράς και καθαρισμού του αέρα για τη μείωση των συγκεντρώσεων σωματιδίων σε εσωτερικούς χώρους είναι πιο αποτελεσματικές, χρησιμοποιώντας συνεχή παρακολούθηση με αισθητήρες.
  • Αξιολόγηση των συσχετίσεων δημογραφικών, κοινωνικοοικονομικών, υγειονομικών, περιβαλλοντικών παραμέτρων και των αυστηρών μέτρων ελέγχου με την υπερβάλλουσα θνησιμότητα κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19.

  Με την ευκαιρία αυτή, οι διοργανωτές της εκδήλωσης, εκφράζουν τις ευχαριστίες τους στον Διευθυντή του Harvard-Cyprus Endowment Program στη Βοστώνη, Καθηγητή Πέτρο Κουτράκη και τη Λέκτορα Στεφανία Παπαθεοδώρου για την επιστημονική συμβολή και την οικονομική υποστήριξη αυτής της προσπάθειας.     

  Επίσης, ειλικρινείς ευχαριστίες εκφράζονται στις Ρυθμιστικές Αρχές της Κύπρου που πολύ πρόθυμα παρείχαν σημαντικά δεδομένα για την πραγματοποίηση αυτού του επιστημονικού έργου:

  • Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας, Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Τομείς Ποιότητας Αέρα και Ακτινοπροστασίας
  • Γενικό Χημείο του Κράτους Κύπρου, Εργαστήριο Ραδιενέργειας Τροφίμων &Περιβαλλοντικών Δεδομένων
  • Τμήμα Μετεωρολογίας Κύπρου, Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος
  • Στατιστική Υπηρεσία Κύπρου
  • Μονάδα Παρακολούθησης Υγείας, Υπουργείο Υγείας Κύπρου

  Οι επιστήμονες που συμμετείχαν στην επιστημονική εκδήλωση στοχεύουν να συνεχίσουν αυτή την πρωτοβουλία παράγοντας αναλύσεις υψηλής ποιότητας και επιστημονικές εργασίες και να μετατρέψουν την Κύπρο σε προχωρημένο εργαστήριο της Ευρώπης στον τομέα της περιβαλλοντικής υγείας σε σχέση με την κλιματική αλλαγή και άλλες ακραίες περιβαλλοντικές εκθέσεις στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

  Περισσότερες πληροφορίες: Εργαστήριο Αναπνευστικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Κύπρου, τηλ: 22894253