FOCAL: Νέο ερευνητικό έργο με στόχο τη θωράκιση των δικτύων επικοινωνιών και κρίσιμων υποδομών από κβαντικές επιθέσεις

• Το τριετές Ευρωπαϊκό έργο Έρευνας και Καινοτομίας FOCAL (Functional cOmposition of post quantum Cryptosystems At Large), με συντονιστή το Κέντρο Αριστείας για Έρευνα και Καινοτομία «Κοίος» του Πανεπιστημίου Κύπρου, ξεκίνησε επίσημα τις δραστηριότητες του στις 29 Οκτωβρίου 2025, συγκεντρώνοντας 15 εταίρους από όλη την Ευρώπη με στόχο την ανάπτυξη νέας γενιάς δικτύων επικοινωνίας, που είναι ανθεκτικά απέναντι στις κβαντικές επιθέσεις.

  Η εναρκτήρια συνάντηση του έργου πραγματοποιήθηκε στις εγκαταστάσεις του Κέντρου Αριστείας για Έρευνα και την Καινοτομία «Κοίος» του Πανεπιστημίου Κύπρου, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας συνεργατικής προσπάθειας η οποία αποσκοπεί στο σχεδιασμό και στην υλοποίηση ενός ενιαίου πλαισίου για την Κρυπτογραφία Μετά-Κβαντικής Εποχής (Post-Quantum Cryptography – PQC) σε δικτυωμένα περιβάλλοντα υπολογιστικού άκρου (edge) — ένα καθοριστικό βήμα για την ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας της Ευρώπης στην κβαντική εποχή.

  Το FOCAL είναι ένα από τα τρία έργα που χρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ικανοτήτων Ασφάλειας στον Κυβερνοχώρο (ECCC) και στοχεύει στη μετατροπή των υφιστάμενων πληροφοριακών συστημάτων και κρίσιμων υποδομών σε πιο ασφαλή, που να επιτρέπουν την θωράκιση τους από κβαντικές επιθέσεις. Το FOCAL θα αναπτύξει ένα ενοποιημένο πλαίσιο λειτουργικής σύνθεσης Post-Quantum Cryptography (PQC) σε edge περιβάλλοντα, αξιοποιώντας προσεγγίσεις cross-layering που συνδυάζουν επαναδιαμορφώσιμο υλικό, προηγμένες τεχνικές ενορχήστρωσης προγραμματιζόμενων δικτύων επικοινωνίας, αξιόπιστα περιβάλλοντα εκτέλεσης και διαλειτουργικότητα βασισμένη σε ανατροφοδότηση μέσω τεχνικών Τεχνητής Νοημοσύνης. Επιπρόσθετα, το FOCAL θα διαδραματίσει στρατηγικό ρόλο στην προώθηση των ευρωπαϊκών στόχων για την τυποποίηση της Κρυπτογραφίας μετά-κβαντικής εποχής. Το έργο θα αναπτύξει δείκτες και μεθοδολογίες για την αξιολόγηση της ετοιμότητας των οικοσυστημάτων του υπολογιστικού άκρου για υιοθέτηση PQC και θα συμβάλει στη διαμόρφωση πολιτικών προτάσεων ευθυγραμμισμένων με τη Σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Κρυπτογραφία Μετά-Κβαντικής Εποχής.

  Το FOCAL, που χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα «Ορίζοντας Ευρώπη» (Horizon Europe) με συνολικό προϋπολογισμό €6.48 εκατ., συντονίζεται από τον Επ. Καθηγητή Άγγελο Κ. Μαρνερίδη, σε συνεργασία με τον Καθηγητή Γιώργο Έλληνα, τον Αν. Καθηγητή Θεοχάρη Θεοχαρίδη, την Αν. Καθηγήτρια Μαρία Μιχαήλ και τον Ερευνητή Λέκτορα Δρ. Χρίστο Λαουδιά. Το έργο συγκεντρώνει 15 εταίρους από Κύπρο, Ελλάδα, Γερμανία, Βέλγιο, Γαλλία, Ελβετία και Ισραήλ.

  Σύμφωνα με το Συντονιστή του έργου, Επ. Καθηγητή Δρ. Άγγελο Κ. Μαρνερίδη, «Το FOCAL θα είναι η πρώτη ευρωπαϊκή πρωτοβουλία που θα οδηγήσει κρίσιμους τομείς (ιατρική τεχνολογία, δορυφορικές επικοινωνίες, τηλεπικοινωνίες, cloud datacentres) σε πραγματική ανθεκτικότητα απέναντι σε κλασικές και κβαντικές επιθέσεις, προσφέροντας μια ενιαία και ρεαλιστική λύση για μετα κβαντική κρυπτογραφία — ακόμη και σε συστήματα περιορισμένης υπολογιστικής ικανότητας (πχ αισθητήρες) που καθιστούν ζωτικής σημασίας σε υποδομές που χρησιμοποιούνται καθημερινά από Ευρωπαίους πολίτες. Είναι τιμή για το Πανεπιστήμιο Κύπρου και το Κέντρο Αριστείας «Κοίος» να συντονίζουν αυτό το ερευνητικό έργο επιλεγμένο μέσα από σκληρό ανταγωνισμό όπου 3 από τις 62 προτάσεις που υποβλήθηκαν έλαβαν χρηματοδότηση».

  Περισσότερες λεπτομέρειες εδώ: https://cordis.europa.eu/project/id/101225859